Vladimir İlyiç Lenin Önderliğindeki SSCB’nin Atatürk Önderliğindeki Türkiye’nin Kurtuluş Savaşına Yardımları

Birinci dünya savaşının bittiği ama savaşın etkilerinin hem Rusya hem de Türkiye için bitmediği yıllarda komünist önder Vladimir Lenin’in geliştirdiği emperyalizm kuramının somut sonuçları doğrultusunda Sovyetler Birliği diplomasisi şekillenmiştir. Bu emperyalizm kuramına göre ezilen dünya halklarının emperyalizme karşı savaşları ilerici bir anlam taşımakla birlikte Sovyet Birliğinin güneyindeki stratejik bölgelerin Britanya ve Fransız emperyalistlerinin eline geçmesi Sovyetlerin kaderini oldukça olumsuz etkileyecek hadiseleri tetikleyebilirdi.

Tarihsel olarak Çarlık ve Osmanlı döneminde düşmanlıkları bilinen bu iki ülkenin tam da bu koşulda birbirlerine tutunarak yükselmeleri içinde barındırdıkları devrimcilikle mümkün olabilmiştir. Bolşevik devrimin dünya halklarına olan dostluğu, aydınlanmacı, bağımsızlıkçı Türk küçük burjuva devrimcilerinin yurtseverliği ile buluşunca iki ülke arasında kalıcı dostluğun ve işbirliğinin ortamı oluşmuştur. Sovyetler Birliği ikinci dünya savaşına kadar Türkiye’ye Stalin önderliğinde yardımlarda bulunmaya devam etmiş, Türkiye proletaryasını geliştirmek, Türkiye’deki üretici güçleri sosyalizme hazırlamak adına bir çok çalışmada rol oynamışlardır.

Sonuçta SSCB’nin Türkiye’ye yaptığı yardımlar hem emperyalistlerin onurunu kırmış ve onlara diz çöktürmüştür hem de Türkiye’nin bağımsız bir ülke olarak kalmasına neden olmuştur. Aksi halde Beyazlar veya Menşeviklerin Rusya’da tekrar iktidarı alması kesinlikle Anadolu’nun düşmesiyle mümkün olabilirdi. Anglo ve Fransız Emperyalistlerine karşı SSCB, sonuna kadar hiçbir kuşkuya yer bırakmaksızın Türkiye hükümetini bu sebeple desteklemiş ve dünya tarihinde başarıya ulaşan ilk kurtuluş savaşını kazanan Türk milli hareketinin yanında kararlılıkla durmuştur.

Sovyetler Birliği, Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı için:

39.000 tüfek, 327 makineli tüfek, 54 top, 63 milyon fişek, 147.000 top mermisi, 2 avcı botu, 4.000 el bombası, 1.500 kılıç, 20.000 gaz maskesi ve 125.000 TL değerinde altın yardımı yapılmıştır. Elbette yardımlar bununla sınırlı değildi 1921 yılında da Nisan, Mayıs ve Kasım aylarında üç parti şeklinde toplamda 6.500.000 altın ruble yardımı yapılmıştır. Sovyetlerin bu süre zarfında verdiği altın ruble yardımı toplamda 17.500.000 rubleyi bulmuştur.(1) Ayrıca 1932 yılında faizsiz ve 10 yıl geri ödemeli olarak 8 milyon dolar kredi verilmiştir ve bu para Sümerbank’ın kurulmasına sermaye olarak harcanmıştır. Öte yandan 25 Mart 1967 tarihinde yani Türkiye batı bloğunda çoktan yerini aldığında Sovyetler Birliği ile bazı sanayi tesislerinin kurulumu için bir anlaşma imzalanmış ve bu anlaşma neticesinde İskenderun Demirçelik Fabrikası, Seydişehir Alüminyum Tesisleri, Aliağa Rafinerisi ve Bandırma Sülfirik Asit Fabrikası Sovyetler Birliği sayesinde kurulmuştur. (2)

Kaynakça:

1-) Alptekin Müderrisoğlu-Kurtuluş Savaşının Mali Kaynakları 1990/s.522-523
2-) Cnn Türk – Tarihte bugün: 28 Aralık (cnnturk.com)

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: